‘Het publiek ziet de ingenieur als iemand die je nodig hebt als je al weet wat er moet gebeuren en niet als diegene die kan dienen als gelijkwaardige gesprekspartner wanneer je bezig bent met het probleem in kaart te brengen.’ Dat zegt ir. Jan Reneman, voorzitter van de Raad Opleidingen van KiviNiria en voormalig president van ingenieursbureau Oranjewoud.

Hij stelt dat het de ingenieur van nu vooral ontbreekt aan een goed imago. De ingenieur van de toekomst moet zichtbaarder worden, niet alleen als technisch vakspecialist maar vooral ook in zijn rol als medebeslisser en raadgever.

De ingenieur in de rol van generalist is niet nieuw, menig ingenieur van nu werkt al als manager. Naast elke beslisser behoort een ingenieur te staan, vindt Reneman: ‘De direct betrokkenen weten dat dit gaande is, maar voor de burger is dat niet zichtbaar genoeg.’ Ook de politiek onderkent deze noodzaak nog onvoldoende.

Het imago van de ingenieur moet veranderen, meent u, maar wie gaat dat doen?
‘De ingenieur is vaak een bescheiden mens, hij moet meer lef krijgen om zichzelf neer te zetten, maar hij kan het natuurlijk niet alleen. Ook de beroepsvereniging, de werkgevers en alle partijen die aan profilering doen kunnen zich daarvoor inspannen.’

Daarnaast ziet Reneman een grote rol weggelegd voor de hogere technische opleidingen. ‘Het imago van de techneut is dat hij oogkleppen op heeft en ongevoelig is voor de sociale context. Jongeren die op zich best warmlopen voor de bètavakken, maar die ook een bredere maatschappelijke interesse hebben, kiezen daarom juist niet voor die opleiding.’

Om die groep toch binnen te halen, moet de opleiding het imago van de ingenieur verbreden richting maatschappelijk profiel. ‘We moeten hem meer neerzetten als generalist.’

De hoofdtaak van de hogescholen blijft het opleiden in de techniek maar tegelijkertijd kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren aan de verandering van de beeldvorming door al in de eerste leerjaren de maatschappelijke context, waarbinnen het werk van de ingenieur zich afspeelt, te benadrukken.

Lees verder onder de foto

Ir. Jan Reneman, voorzitter van de Raad Opleidingen van KiviNiria en voormalig president van ingenieursbureau Oranjewoud (Nout Steenkamp/FMAX)

Volgens Reneman zijn er nu en in de toekomst twee soorten ingenieurs, de technische vakspecialist en de generalist. Die laatste moet als leidinggevende bij grote projecten, waarbij een hogere technische opleiding onmisbaar is, een brug kunnen slaan tussen belanghebbenden. De opleiding moet de studenten selecteren op geschiktheid en ze dan ook daadwerkelijk in de tweede fase van de studie in deze twee verschillende richtingen opleiden. Hij ziet daarin een rol weggelegd voor de lectoren bij hbo-instellingen, die bevorderen immers de onderzoeksvaardigheden.

Reneman: ‘Dat werkt positief, omdat onderzoek start bij het beschouwen en beoordelen van de vraagstelling en de studenten zo een nieuwe houding wordt aangeleerd.’

De lectoren dienen zich vooral te richten op die vragen die tot onderwijsvernieuwing leiden. Daarbij mogen de onderzoeksprogramma’s zich niet beperken tot één opleiding maar zou men bewust moeten kiezen voor een bredere invalshoek met technische en maatschappelijke kanten.

Voor de bacheloropleiding van de technische universiteiten geldt volgens Reneman hetzelfde: naast de techniek ook tegelijkertijd de maatschappelijke context benadrukken. Hij zou graag meer generalistische masteropleidingen zien vanuit een heel duidelijk technisch fundament. Daarbij noemt hij de Construction Management & Engineering opleiding van de Graduate School van de 3TU-federatie als voorbeeld. ‘Zodat studenten voor een bredere toepassing van die technische kennis terecht kunnen bij masteropleidingen van de 3TU federatie.’

KiviNiria organiseert op 11 november een congres met als thema: ‘De Ingenieur van de Toekomst’ in het Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam. Van 9.30 tot 13.00 uur.

Auteur: Alexandra Beerta

Bron: Technisch Weekblad